2022-09-13
Nowe kompetencje Prezesa UOKiK w świecie cyfrowym. Czy regulatorowi uda się nadążyć za dynamicznie zmieniającą się rzeczywistością cyfrową?

Blokowanie stron internetowych, ostrzeżenia w sieci, przeszukania konsumenckie czy wreszcie zakupy z wykorzystaniem ukrytej lub przybranej tożsamości – to odpowiadające dzisiejszym realiom i aktualnym problemom konsumentów narzędzia, w które wyposażony zostanie Prezes UOKiK. Czego powinni być świadomi przedsiębiorcy, zwłaszcza z branży e-commerce, w związku z procedowaną nowelizacją ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów?

W cieniu ustaw konsumenckich implementujących do polskiego porządku prawnego dyrektywy Omnibus, cyfrową oraz towarową znalazła się nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, poszerzająca kompetencje organu regulacyjnego – Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Nowelizacja ma wprowadzić szereg mechanizmów ułatwiających organowi reagowanie na naruszenia praw konsumentów. Procedowane od dwóch lat przepisy wynikają z rozporządzenia nr 2017/2394 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony (rozporządzenie CPC). Wedle uzasadnienia do projektu ustawy konieczność wdrożenia nowych rozwiązań podyktowana jest przede wszystkim dynamicznym rozwojem nowoczesnych usług finansowych (FinTech) i związanymi z nimi ryzykami – ukrywaniem tożsamości przez nieuczciwych e-sprzedawców, przenoszeniem działalności poza granice UE, coraz powszechniejszym scamem w sieci czy utrudnianiem prowadzenia postępowań w sprawach naruszenia zbiorowych interesów konsumentów.

Czego zatem mogą spodziewać się przedsiębiorcy?

Śledzenie przepływu środków finansowych

Prezes Urzędu zostanie wyposażony w nowe instrumenty pozyskiwania materiału dowodowego w prowadzonych postępowaniach w sprawach konsumenckich, w tym będzie władny weryfikować tożsamość osób zaangażowanych w przepływ środków pieniężnych i transfer danych, informacji o rachunkach bankowych i własności stron internetowych. Umożliwi to regulatorowi nie tylko ustalanie podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia praw konsumentów, lecz także badanie wzajemnych powiązań między nimi.

Powyższe nowe uprawnienia realizowane będą dzięki rozszerzeniu możliwości dostępu do informacji instytucji publicznych posiadających wiedzę na temat przepływów finansowych i danych. Organ zyska też kompetencje do potwierdzania tożsamości osób uczestniczących w danej transakcji.

Zakupy pod fałszywym imieniem i nazwiskiem

Poza możliwością ustalania kręgu uczestników transakcji Prezes Urzędu uzyska kompetencję do nabywania towarów lub usług, w tym w razie potrzeby, z wykorzystaniem możliwości przedstawienia się jako inna osoba lub ukrycia prawdziwej tożsamości.

Aby realnie umożliwić takie działania pracownikom Urzędu, koniecznie należy zadbać o ich prywatność. Przy wykonywaniu czynności kontrolujący będzie mógł posługiwać się dokumentami publicznymi lub innymi dokumentami, które uniemożliwią ustalenie danych identyfikujących, w tym środkami identyfikacji elektronicznej (np. e-dowód). Posługiwanie się takimi dokumentami objęte zostanie wyłączeniem odpowiedzialności karnej.

Powyższe skorelowane jest z rozszerzeniem instytucji tzw. tajemniczego klienta, który po nowelizacji ma mieć możliwość dokonywania zakupów towarów lub usług w celu ustalenia, czy doszło do naruszenia interesów konsumentów. Dotychczas tzw. tajemniczy klient służył tylko do podjęcia czynności zmierzających do zakupu towaru bez możliwości finalizacji umowy z nieuczciwym sprzedawcą, co czyniło ten mechanizm niekompletnym i nie zawsze efektywnym. 

Na dokonanie zakupu pod fałszywym imieniem i nazwiskiem potrzebna będzie zgoda Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgody SOKiK-u wymagać będzie także rejestracja dźwięku lub obrazu bez informowania o tym kontrolowanego przedsiębiorcy. 

Blokowanie stron internetowych

Do coraz większej liczby naruszeń praw konsumentów dochodzi w e-commerce. W celu przeciwdziałania nieprawidłowościom w obszarze cyfrowym, w tym w zakresie cyfrowych usług finansowych, Prezes Urzędu zyska nowe kompetencje, dzięki którym będzie mógł prowadzić efektywny nadzór stron internetowych. Procedowana nowelizacja przewiduje możliwość nakazania przedsiębiorcy usunięcia nieprawidłowych treści ze strony, zamieszczenia na stronie ostrzeżenia lub w ostateczności usunięcia nazwy domenowej. Zastosowanie takich mechanizmów może okazać się dla sprzedawcy internetowego dotkliwsze niż nałożenie kary finansowej, ponieważ może obniżyć renomę sprzedawcy, a w skrajnym przypadku sparaliżować działanie e-sklepu. Zastosowanie któregoś ze wspominanych wyżej rozwiązań możliwe będzie jednak w przypadku braku innych skutecznych środków, które mogą doprowadzić do zaprzestania lub zakazania naruszenia.

Przeszukanie w sprawach konsumenckich

Przeszukania prowadzone przez Prezesa UOKiK same w sobie nie stanowią novum. Nowością będą jednak przeszukania w sprawach konsumenckich, ponieważ dotychczas w tych sprawach organ mógł prowadzić jedynie kontrole, które dla skutecznego zebrania materiału dowodowego, wymagały faktycznego zaangażowania przedsiębiorcy. Natomiast przeszukania w ścisłym rozumieniu prowadzone były jedynie w sprawach dotyczących naruszeń prawa konkurencji. Takie ukształtowanie przepisów niekiedy umożliwiało nieuczciwym przedsiębiorcom utrudnianie prowadzenia postępowań poprzez zatajanie dowodów.   

Po wejściu w życie nowelizacji u.o.k.k. Prezes Urzędu będzie mógł – za zgodą Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w ten możliwie swobodny sposób zbadać działalność przedsiębiorcy w obszarze B2C. Tego rodzaju poszerzenie uprawnień regulatora zawsze wzbudza emocje, ponieważ jeszcze bardziej zbliża organ do instytucji dochodzeniowo-śledczych i zagraża swobodzie działalności gospodarczej. Jednak z drugiej strony chroni nie tylko konsumentów, lecz także wspiera uczciwych przedsiębiorców, eliminowanych z rynku przez nieuczciwych konkurentów.

Kiedy możemy spodziewać się wejścia w życie nowych przepisów?

Zgodnie z informacjami dostępnymi na stronach Rządowego Centrum Legislacji, projekt nowelizacji u.o.k.k. wciąż (od 2020 r.) znajduje się na etapie opiniowania. W sierpniu 2022 r. opublikowane zostało pismo autora projektu nowelizacji – Prezesa UOKiK – przekazujące do ponownych konsultacji i uzgodnień aktualny projekt ustawy. Co prawda nie należy spodziewać się uchwalenia nowych przepisów przed wyczekiwanym (i spóźnionym już) wejściem w życie ustaw implementujących dyrektywy Omnibus, cyfrową i towarową, których to spodziewać należy się jeszcze jesienią 2022 r. Jednak już w przyszłym roku prace nad rozbudowaniem kompetencji regulatora powinny nabrać tempa, zwłaszcza że ułatwią m.in. weryfikację dostosowania się przedsiębiorców do zmian wynikających z trzech wymienionych powyżej dyrektyw.

 




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
WWW
Treść

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


O serwisie

Blog kancelarii Eversheds Sutherlandna którym piszemy o otoczeniu prawnym wytwarzania, sprzedaży, promocji i utylizacji produktów konsumenckich. Omawiamy kierunki zmian w prawie konsumenckim i ich wpływ na biznes m.in. w kontekście "Nowego ładu dla konsumentów" KE. Poruszamy kwestie regulacyjne związane z pełnym cyklem życia produktu - od pomysłu przez wprowadzenie do obrotu, działania promocyjne, dystrybucję, handel międzynarodowy, relacje z konsumentami, w tym sprawy związane z rękojmią, gwarancją i odpowiedzialnością za produkt przez prawo konkurencji, utylizację i recykling produktów oraz zgodność działalności biznesowej z regulacjami i najlepszymi praktykami dotyczącymi ochrony środowiska. Odnosimy się również do zagadnień związanych z prawnymi aspektami doboru marki produktu oraz egzekwowaniem jej skutecznej ochrony. Serwis tworzą prawnicy zespołu Commercial oraz zaproszeni goście.  

O autorach
Bądź na bieżąco

Zapisz się na newsletter. Zostaw nam adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. Do subskrybentów bloga w pierwszej kolejności trafiać będą również przygotowywane przez nas materiały specjalne.


Tagi
gry komputerowe (6)Koronawirus (6)UOKiK (5)gry wideo (5)prawo autorskie (5)więcej...
Archiwum
2022
Poznaj inne nasze serwisy

Blog IPwSieci.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Przechodzę do serwisu